25 Οκτωβρίου
Χάρης Αθανασιάδης: «Η δύσκολη δεκαετία του 1940. Δυο λόγια για όσα το σχολείο αποφεύγει να μιλήσει.»
Πόσο έγκυρα είναι όσα μαθαίνουμε στο σχολείο για το παρελθόν; Αρκετά έγκυρα για τις ένδοξες σελίδες, γι’ αυτές που αισθανόμαστε υπερήφανοι (όπως το έπος του ’40). Λιγότερο για τις μελανές, εκείνες που προτιμάμε να ξεχάσουμε (όπως η συνεργασία με τους κατακτητές). Και ακόμη λιγότερο για τις συγκρουσιακές πτυχές, εκείνες που μας χώρισαν σε αντίπαλες εμπόλεμες παρατάξεις (όπως ο Εμφύλιος). Όπως όμως έτσι συμβαίνει με τον ατομικό μας εαυτό, έτσι και με τον συλλογικό μας εαυτό: Για να αλλάξεις προς το καλύτερο, πρέπει να ξέρεις ποιος ακριβώς είσαι. Και μαθαίνεις ποιος είσαι, όταν αντιμετωπίζεις ψύχραιμα, ειλικρινά και κριτικά το παρελθόν σου.
1η Νοεμβρίου
Κώστας Γαλανόπουλος: «Κανίβαλοι, πειρατές, Ινδιάνοι και η φιλοσοφία.»
Τι δουλειά μπορεί να έχουν οι κανίβαλοι, οι πειρατές και οι Ινδιάνοι με τη φιλοσοφία; Κι όμως, έχουν! Μάλιστα, συζητώντας για κανιβάλους, πειρατές και Ινδιάνους, μπορούμε να δούμε τη φιλοσοφία με άλλον τρόπο: μπορούμε να τη δούμε ως μια συναρπαστική ιστορία όπου οι κανίβαλοι, οι πειρατές και οι Ινδιάνοι μάς βοηθούν να ελέγξουμε τις ιδέες, τις αντιλήψεις και τις πεποιθήσεις μας, να τις επιβεβαιώσουμε, να τις απορρίψουμε ή να τις αλλάξουμε. Αυτός άλλωστε είναι και ο σκοπός της φιλοσοφίας.
8 Νοεμβρίου
Στέφανος Ροζάνης: «Σε τι χρησιμεύει η κριτική σήμερα;»
Ποια είναι η έννοια της κριτικής απέναντι στα γεγονότα και στα κείμενα που έχουμε μπροστά μας; Παραφράζοντας τον Αντόρνο, ο Στέφανος Ροζάνης συζητά με τις έφηβες και τους εφήβους για το νόημα της κριτικής, δηλαδή για το ίδιο το νόημα, όλων των πραγμάτων.
15 Νοεμβρίου
Δημήτρις Γαρρής: « Πολυτεχνείο 1973: Μικρές μαθητικές ιστορίες μιας μεγάλης λαϊκής εξέγερσης.»
«Εργάτες-αγρότες-φοιτητές» έγραφε ένα από τα πλακάτ που υψώθηκαν τις μέρες της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, τον Νοέμβρη του 1973. Ωστόσο, εκτός από τα τρία συλλογικά υποκείμενα του παραπάνω συνθήματος, στο Πολυτεχνείο μετείχε ενεργά πλήθος μαθητριών και μαθητών από τα τότε εξατάξια Γυμνάσια της Αθήνας. Πώς βίωσαν οι μαθήτριες και οι μαθητές τη συμμετοχή στα οδοφράγματα το βράδυ της Παρασκευής 16 Νοέμβρη, λίγες ώρες πριν την εισβολή του τανκ; Τι συνέβη στη μαθητική συνέλευση μέσα στο κατειλημμένο Πολυτεχνείο; Ποιοι κουβάλησαν το λαβωμένο σώμα του δεκαεφτάχρονου μαθητή Διομήδη Κομνηνού, του πρώτου νεκρού της εξέγερσης; Διαβάζοντας και κουβεντιάζοντας μαρτυρίες μαθητριών και μαθητών του τότε, επιχειρούμε να προσεγγίσουμε, να σκεφτούμε και να συζητήσουμε τη δυναμική και την εμπειρία της μαθητικής συμμετοχής στην εξέγερση του Πολυτεχνείου.
22 Νοεμβρίου
Λεωνίδας Τσιλιπάκος: « Τι είναι το Πανεπιστήμιο;»
Τι είναι το Πανεπιστήμιο; Ένα ίδρυμα, ένας θεσμός, μια κοινότητα, μια ιδέα; Ποια η ιστορία του και η λειτουργία του; Πώς σχετίζεται με την επαγγελματική εκπαίδευση; Και γιατί να θέλουμε να περάσουμε στο Πανεπιστήμιο ή να το υπερασπιστούμε; Προσπαθώντας να θέσουμε σωστά και να δώσουμε απαντήσεις σ’ αυτά τα ερωτήματα, μαθαίνουμε να σκεφτόμαστε προσεκτικά για τη ζωή μας, την κοινωνία που ζούμε και τα πράγματα που έχουν αξία.
29 Νοεμβρίου
Χρήστος Αβραμίδης: «Τι είναι κριτική δημοσιογραφία;»
Ο Χρήστος Αβραμίδης κινείται ανάμεσα σε δύο ερωτήματα: τι είναι κριτική και τι είναι δημοσιογραφία, προκειμένου να οριοθετήσει το πεδίο της κριτικής δημοσιογραφίας ως θεωρία, ως πρακτική αλλά και ως αναγκαιότητα.
6 Δεκεμβρίου
Παυλίνα Μάρβιν: «Η έκπληξη στην ποίηση»
«Ο φόβος να περνάς νύχτα από εδώ/είναι η χαρά του πρωινού στο ίδιο μέρος»
Αλεξάνδρα Πλαστήρα
Η έκπληξη είναι βασικό στοιχείο της ποίησης, όπως διαβάζουμε ήδη στον Λογγίνο, αν και εμείς θα ασχοληθούμε με στιγμές πιο σύγχρονες. Η διδασκαλία της ποίησης είναι μια διδασκαλία της έκπληξης. Η διδασκαλία της έκπληξης είναι μια διδασκαλία της ποίησης. Και η Παυλίνα Μάρβιν είναι ο καταλληλότερος άνθρωπος να μας μιλήσει γι’ αυτό και να μας εκπλήξει.
13 Δεκεμβρίου
Κωνσταντίνος Καλημέρης: «Η άλλη διάσταση των μαθηματικών»
Σε πολλές περιπτώσεις η επαφή με την επιστήμη των μαθηματικών συμβαίνει μέσω της προσπάθειας επίλυσης προβλημάτων που ανακύπτουν στον φυσικό κόσμο. Ανεξάρτητα, όμως, από τη διαδικασία εισαγωγής, η περιήγηση σε αυτή την επιστήμη έχει τα δικά της χαρακτηριστικά και ιδιομορφίες. Εδώ θα δούμε πώς μπορεί να ξεδιπλωθεί η ανάγνωση των μαθηματικών μέσα από μια φαινομενικά κυκλική διαδικασία διαρκούς αποτυχίας επίλυσης προβλημάτων, η οποία όμως είναι αναπόφευκτη για την κατανόηση και εξέλιξη των εργαλείων, των μεθόδων και κατ’ επέκταση της ίδιας της επιστήμης. Για να το πετύχουμε αυτό θα αναφερθούμε σε κάποια θέματα που εμφανίζονται ως άλυτα ή παράδοξα, και θα συζητήσουμε τη διαδικασία αντιμετώπισής τους, καθώς και κάποιους από τους νοητικούς δρόμους που αυτή ανοίγει.
17 Ιανουαρίου
Δημήτρης Ραζής: «Ο νομοθέτης του ουρανού, ο τελευταίος των Μάγων και η γεωμετρία των ουράνιων τροχιών.»
Σε αυτή την ομιλία θα ξετυλίξουμε το νήμα που καταλήγει στο Holy Grail της Κλασικής Μηχανικής, τον 3ο νόμο του Kepler για τις ελλειπτικές τροχιές των πλανητών: μια διαδρομή πάνω στους ώμους γιγάντων που θα καταλήξει στην ιδιοφυή απόδειξη του Feynman για τον νόμο των ελλείψεων μονάχα με τη χρήση γεωμετρίας Λυκείου!
24 Ιανουαρίου
Κλεονίκη Αλεξοπούλου: «Ιστορία της Αποικιοκρατίας: Νέος Κόσμος και Αφρική»
31 Ιανουαρίου
Κατερίνα Σεργίδου: «Καρναβαλικές τελετουργίες του αλμυρού νερού»
Αλήθεια, πώς γίνεσαι Κανταρίνα από Κατερίνα; H Κατερίνα Σεργίδου θα μας φέρει ρυθμούς, χρώματα, λέξεις και καρναβαλικές τελετουργίες, από μέρη που βαπτίζονται στο αλμυρό νερό. Μιλώντας για το σύγχρονο καρναβάλι η Κανταρίνα μας προτείνει βαφτίσεις αμφισβήτησης και χαράς.
